| L (main text) | B | H¹a | H¹b | K | La | M | Y | Loman |
|---|
| L 1 | [Tuirigin…] Fuirim gein toracta tairet aicned n-oll o Adam co n-imthet tre cach n-amsir n-adamrai co betha bráth. berid aicned enbetu di cech duil derb disin óen conie. cosin oenduine ndeden bías co brunni brátha. Aliter Turigein .i. toeraegeini .i. gein nerae .i. gein ṅgainethar .i. a da choiss reime. 7 a chend fó deóid. Dobeir dí a thurigeinsin do chosmailius breithe .i. canaid in brithem fásach fíraicnid 7 roscad filed da chossin inna breithe insin a cend fa deóid .i. in testimoin canone. Inde dicitur. Ni ní nech breth berair rád iar legund léir leraichther nad fri canóin cáid cumtastar. nad fri apstal n-uasal n-ascaider. nad fri Spirut Náem nertar conid cád cach rét co canone comḟí.
| B 677 | Tuirgin .i. tur gina .i. tenga. aliter tur[ED.gein] quasi gein a tuir .i. amail bís tuir már oc fulang thige 7 illamu esti síc issed atheag indoman cenntarach. assi tra in tuir .i. fírinde rechta aicnid. Ite a hillamu asin turid .i. ile chialla 7 ilchonaire imbrethemnais. tuirgin .i. rig amail atberar i nDuil Roscadaig. Nitulaid fri turigen tuiged artuli [ED.tuigedar tuli?] mára muride 7 araile{?}. Turagein .i. torachtghen .i. gein doracht .i. doraid aiccned in araill .i. gein infíraicned ut dicitur Fachtna mac Senchada. Furim gein torachta doreit aicned noll o Ádam conimtheit tria cach naimsir nadamra codé bratha. berid aicned enbethu da cach dúil derb desin æn con æ .i. cusin æṅduiṅe ṅdedinach bess cobruinde bráthai. Turgen .i. toæraghen .i. gein (næra .i. gein) geiness 7 a dí choiss roime. Tobreid din a ture .i. geinsin do chosmailius brethi .i. canaid fássach fír naicned. 7 roscad filed do chosc na brethe indsin achend badeoid .i. in testemon canóine. inde dicitur Niní nach cen brethemnus berair natbi iarlégind leir lerigther nach fri caṅoin caid cumustar nách fri haspuc nuasal nastaigther. conad cáid cach ræt cocanóin comuaimm.
| H¹a 1166 | tuirig(i)n [...]
| H¹b 1258 | tuirigin [...]
| K 1231 | tuirighin [...]
| La 222 | Tuirigein (.i. tuili) gein .i. gein tollin a ḟir (asin)daicniud conoenaigter fri fir na screptra. Aliter turigin .i. tur igena .i. tenga. Aliter turigein .i. gein turi. amal bís tuir mór oc fulang thighi 7 illama essi. IS hí in tuir firindi rechta aicnid. Itte na hillama ilchialla 7 ilchonora in breithemnais 7rl. Aliter tuirigein .i. rí, ut est isin Duil Roscad 7rl.
| M 656 | Tuirgein .i. tuiligein .i. gein tollina fir asind aicniud oenaiter fri fir na screptra. aliter tuirigin .i. tuir igena. aliter turigein .i. gein tuiri amal bis tuir mor ag fulang thigi 7 alam æse. ISi in tuir firini racht aicnid ite na hillamha ilki ilchialla 7 ilchonora in bhreitheamhnis 7rl aliter tuirgein .i. ut est isin duilsi oscadh 7rl.
| Y 1225 | Tuirigin .i. tuili-gen .i. gein tolin .i. tolin a fir asind aicniud co n-oenaigedar fri fir na screptra. ailiter tuirigin .i. tuir in gena is e do tenga. aliter tuirigin quasi gein a tuir .i. amail bis tair már oc fulang tige 7 illama esti, sic is ed in teg in domun centurach, isi immorro in tuir firinde rechta aicuid. it e na illama asin tuirid .i. ilchiallæ 7 ilchonaire in brethemnuis. aliter tuingiu (.i. ri) amail asberar isin Duil Roscadaig ni tulach .i. fri tuirigin tuigethar tuile mar muirne. aliter tuirigin .i. torracht-gein .i. gein tonacht torroich as gach aigniud i n-alaill .i. gein in firaicnid, ut Fachtai mac Senchai dixit fuirem gein torrachta doreith aicued n-oll o Adam co n-imteit tre gach n-aimsir n-adamra co betha bruth. berid aicued enbethæ di cach duil derb deisin oen connoe .i. coss in duine ndedenaig bias co bruindi brathæ. aliter tuiregin .i. toaerægein (.i. gein naræ) .i. gein ngenethar 7 a da chois riam 7 a chend fadeoid. dobeir didiu in tuirigin sin a chosmailis brethe emnaide .i. canaid in breithem fassach firaicnid 7 roscadh filed, da cois ina brethe in sin, a cend fadeoig .i. in testemain canoine. unde dicitur col. 84 ni ni nach breth berar na bidh fri leigend leir leirigther, na bi fri canoin caid cumthastar, nad fri hapstal n-uasal n-astaigther, nad fri Spirat Noem nertaigther, ar is cad cach ret co canoine comuaim.
| [Loman] | |
| L 2 | Teist .i. a nomine testis.
| B 678 | Teist .i. a teste.
| H¹a 1167 | test [...]
| H¹b 1259 | teist [...]
| K 1232 | teistt [...]
| [La] | | [M] | | Y 1226 | Teistt a teste.
| [Loman] | |
| L 3 | Taurad .i. taur. cech tírim. 7 suth 7 sín. taurṡuth .i. sín tírim.
| B 679 | Tuarad .i. tuar cach tirimm 7 suth sín.
| H¹a 1168 | turud [...]
| H¹b 1260 | turud [...]
| K 1233 | turud [...]
| [La] | | [M] | | Y 1227 | Turud .i. tur-suth .i. tur cech tirim 7 suth sin. turṡuth didiu .i. sin tirim.
| [Loman] | |
| L 4 | Torc .i. nomen do chridiu. ut Etan ingen Dian Cécht dixit. Ní fó indam dom mo thuircc .i. mo chridi im chliab co fil for crith.
| B 680 | Torc nomen do cride. ut dixit Edan ingen Diancécht .i. imḟoindaim mo thuirc .i. imanimluad fil forcride.
| H¹a 1169 | torc [...]
| H¹b 1261 | torc [...]
| K 1234 | torc [...]
| [La] | | [M] | | Y 1228 | Torc .i. craide. unde Etan ingen Diancecht dixit i fondam mo thuirc .i. i fogluasacht mo chride.
| [Loman] | |
| L 5 | Trefoclae .i. tri foccuil bite indi .i. da foccul di molud do brith for culu iiid imderggtha. dofarci an tress foccul .i. foccul ind imdergtha 7 aire.
| B 681 | Treḟocal .i. trifoccail bíte and .i. da ḟoccul do molad dobreith forcula animdergtha do fairce [ED.intres focul .i. focul imdergtha] 7 æir.
| H¹a 1170 | trefhocul [...]
| H¹b 1262 | trefocal [...]
| K 1235 | trefocal [...]
| [La] | | [M] | | Y 1229 | Trefocul .i. tri focla bite inde .i. da focul do molad do brith for cula ind imdergthæ dofarci in tris focul .i. focul ind imdergthæ 7 aire.
| [Loman] | |
| L 6 | Taurthait .i. taurrachdath .i. arosc reire .i. foceirrdi aurchur n-úait do ermaisin nach rét. Tocuirethar opund a n-anmannae ara chend 7 gonti. nó dentai no marbthai i rrec dii tairriuchtsin iarum asrubrad taurthat.
| B 682 | Taurthait .i. tauracdither .i. arose fri aré docuire urchar uait dourmaise secip nach ræta docuirither opund anmundæ forácind 7 gonta ł benta ł marta de. is dentairechtsin tra asberar taurthait ł turachur.
| H¹a 1171 | turtait [...]
| H¹b 1263 | turthait [...]
| [K] | | [La] | | [M] | | Y 1230 | Turthaid .i. taurrachtid .i. uerbia gratia, focheirdi erchor uait do ermaisin nach retæ. docuirethar obonn anmannæ ar a chind 7 gonta no benta no marbthæ a rrec don turacht sin, iarom asberar turthait.
| [Loman] | |
| L 7 | Tigrathas .i. tiugaurradass .i. tigba cach ndedenach. is he dí is tigradas as tiugaurrad intí scaras frisin mmún fo deóid.
| B 684 | Tígba .i. cach dédinach. ise tra is tirad .i. is tig auradrus intí scarus fri sin æn bádeóid.
| H¹a 1172 | tigradus [...]
| H¹b 1264 | tigradhus [...]
| K 1237 | tigradus [...]
| [La] | | [M] | | Y 1231 | Tigradus .i. tig-urradus .i. tigba gach ndedenach. is e didiu is tigba 7 is tigurradus .i. inti scarus frisin máin no frisin aon fadeoid.
| [Loman] | |
| L 8 | Tugen quasi togen .i. a toga. Aliter. Tugen .i. tuge én. ar is de chrocnib én find 7 ildathach dognither in tugen filed coa p. 179b criss de braigtib cailech lochend. 7 da currcib coa cend suas. coa bragit. 7 rl
| B 685 | Tugen quasi togen id est a toga. toga enim est genus uestis pretiosi. aliter tugen .i. tuigen árisdocroicnib én ḟind 7 illdathach dogníther in tuigen ḟiled conacriss do bráigtib coilech lae han 7 dia cúrrcib ho criss suas coambráigit.
| H¹a 1173 | tugen [...]
| H¹b 1265 | tuigen [...]
| K 1238 | tuigen [...]
| [La] | | [M] | | Y 1232 | Tuigen quasi togen .i. a toga. toga enim genus est precioti uestis. aliter tuighen .i. tuge en ar is do chroicnib en finn 7 ildathach dognither in tuigen filed o a chris sis, 7 do braigdib cailech loichen 7 dia cuircib o cris suas co mbraigit.
| [Loman] | |
| L 9 | Tap .i. pound .i. bidg inde est ni beir tap tigradas is aitte dichíallathar tassec opunn.
| B 686 | Top (.i. bidg) .i. opund. inde est Nisbeir top tigradus is aite fora ciallathar taisic in opund.
| H¹a 1174 | tap [...]
| H¹b 1266 | tap [...]
| K 1239 | tap [...]
| [La] | | [M] | | Y 1233 | Tap .i. obann no bidg ut dicitur ni beir tap tigradus is aiti araciallathar tassic an opund.
| [Loman] | |
| L 10 | Tamlachta .i. támslecta .i. tám ro selaig duíni sin maginsin .i. in duineba mór. Totegtís na tuatha i mmuige móra. co mbítis i n-oenmagin béus ria n-ec .i. fo bíth a n-adnacuil isna muigibsin. oinafib nad beired in duineba. Ar mad cách ar núair bed marb ina magin fessin. ni bértais dia cellaib. ar ni chumgitís int uaithed no bíd i mbethaid a tarrud. inde Tamlachta nuncupatur.
| B 687 | Tamhlachta .i. taimhṡlechta. támh roṡelaidh na dáine isin muigsin .i. induinebad mor hitegtís na tuatha isna muigib mora combitís in ænmhaigin beo fri héc fobíth anádnacuil isna mugibsin onní natberat induinebad armád cacha huaire dib badmarb inaniaighin act níbertís do chellaib arnichumcad in tuath nobíd daranessi anádnacul et inde Tamlachta nuncupatur.
| H¹a 1175 | Tamlachta [...]
| H¹b 1267 | Tamlachta [...]
| K 1240 | Tamlachta [...]
| [La] | | [M] | | Y 1234 | Tamlachta .i. tamlechta .i. tam roselaig na daine isin maigin sin .i. duinebad mor. doteigtis na tuatha im-muigib moraib .i. co mbidis ind-aenmaigin beus fria n-eg, fobith a n-adnacuil isna muigib sin ondi nad bereth in duineba. ar mad cach ar uair dib ba marb ina maigin fadein, ni berdis dia celluib, ar ni chumcath in tuathad nobid ina mbethaid dar a n-eisi, et inde nuncupantur Tamlachta.
| [Loman] | |
| L 11 | Tendál .i. tene dál .i. dál co tend .i. cosin tenid i nn-ataither in tendál.
| B 688 | Tendál .i. tene dhál .i. dál tened. cotenid .i. cusininad inḟadaigther intendál.
| H¹a 1176 | tenddal [...]
| H¹b 1268 | tendal [...]
| K 1241 | tendal [...]
| [La] | | [M] | | Y 1235 | Tendal .i. col. 85 tene-dal .i. dal co teinid .i. cusin inad in-ataither tendal.
| [Loman] | |
| L 12 | Ussarb .i. bás. inde dicitur isind Amrath Chon Ruí ríg ro det ro ussarb nUltaib .i. ro det do Ultaib a bás.
| B 689 | Ussarb .i. bás. inde dicitur isin ámra Chonrí .i. rig rodeat do ussarb an Ulltaib .i. rodeat do Ulltaib abhás Chonri.
| H¹a 1243 | ussarb [...]
| H¹b 1335 | usarb [...]
| K 1308 | usarb[...]
| [La] | | [M] | | Y 1301 YAdd | Ussarb ut dixit, quasi ass-orb .i. asa orba beres nech fæ.
| [Loman] | |
| L 13 | Udmad .i. ud 7 damnad .i. crann ar lías .i. gobenn gaibthir forsin cethrae co ndamnaiter a n-úde i cumung.
| B 690 | Udmat .i. udamnad .i. crand forsin cetra conḋamnaigter a muide a combolg indsin. p. 272b
| H¹a 1211 | udmad [...]
| H¹b 1303 | udmad [...]
| K 1276 | udmad [...]
| [La] | | [M] | | Y 1269 | Udmad .i. ud 7 damnad .i. crand ar lias .i. gobung gaibther forsin crand co ndamnaiter a n-ude i comulg.
| [Loman] | |
| L 14 | Udim .i. nomen dond roi tarsa tét a crand bís darsin cléith ocon udmad.
| B 691 | Uidím .i. ainm don roid tria sa teit incrand bís forsin cléith intan bíther oca dúnad.
| H¹a 1212 | udim [...]
| H¹b 1304 | udim [...]
| K 1277 | udhim [...]
| [La] | | [M] | | Y 1270 | Udim .i. nomen dona roi triasa teit in crand bis forsin cleith ocon udmad no occa dunad.
| [Loman] | |
| L 15 | Úr. tréide fordingair. úr chetmus .i. talam 7 úr cech nuae. amal asmberar immb úr. Úr dano cech n-olc. inde dicitur isna Brethaib Nemed lán do síathach cach n-úr .i. cech n-olc
| B 692 | Ur .i. tréide fordingair .i. úr cetamus .i. talam 7 ur cech nua unde dicitur imm úr. Ur .i. cech nolc inde dicitur lan daorthæ cachnur .i. cachnolc.
| [H¹a] | | [H¹b] | | K 1278 | ur [...]
| [La] | | [M] | | Y 1271 | Ur .i. treide fordingair ur cetamus .i. talam. ur cech nua, unde dicitur imm úr. ur .i. cech n-olc, inde dicitur landaorthæ cach n-ur .i. cach n-olc.
| [Loman] | |
| L 16 | Uch. ab eo quod est ucha .i. clungat.
| B 693 | Uch ab eo quod est aucha .i. aurgat feda.
| H¹a 1214 | uch [...]
| H¹b 1306 | uch [...]
| K 1279 | uch [...]
| [La] | | [M] | | Y 1272 | Uch ab eo quod est aucha .i. aurgat feda.
| [Loman] | |
| L 17 | Ubull quasi abull Aball im o burgg Etale dianid ainm Abellum .i. is ass tucad síl na n-aball prius.
| B 694 | Uball quasi aball. aball autem o burg Etaile dianit ainm Abellanium is as tucad sil na ball leo. ł uball .i. eoball .i. eo crand 7 ball de. ł uball .i. Eba eil .i. iarsindi roellustar Eba fair isin dimarbus.
| H¹a 1215 | uball [...]
| H¹b 1307 | uball [...]
| K 1280 | uball [...]
| [La] | | [M] | | Y 1273 | Uball quasi aball. aball immorro o burg Etaile dianit .i. ainm Abellanium, is as tucad sil n-aball leo. no uball .i. eo-ball .i. eo crand 7 ball de. no uball .i. Eba-eill .i. iarsindi roellustar Eba fair isind imarbus.
| [Loman] | |
| L 18 | Uimm .i. uma.
| B 695 | Uim .i. uma.
| H¹a 1216 | uim [...]
| H¹b 1308 | uim [...]
| K 1281 | uim [...]
| [La] | | [M] | | Y 1274 | Uim .i. uma.
| [Loman] | |
| L 19 | Uinci etha .i. uaitni etha.
| B 696 | Uinchi etha .i. uaite ethæ.
| H¹a 1217 | uince n-eatha [...]
| H¹b 1309 | uinci etha [...]
| K 1282 | uinchi etha [...]
| [La] | | [M] | | Y 1275 | Uinchi etha .i. uaite o ethæ.
| [Loman] | |
| L 20 | Ucht osnae .i. hucht osmenta .i. smuainiud smuaines .i. scrútan scrútas in fili a n-airchetul. in baile dí i scrutan is do is ainm ucht osnae. Finit
| B 697 | Ucht nosnæ .i. ucht osmenta .i. smuaineth smuaines .i. scrudan scrudas infile anaircetal. Inbaile din indit scruta is do is nomen ucht nossnæ
| H¹a 1218 | ucht n-osnae [...]
| H¹b 1310 | ucht n-osnæ [...]
| K 1283 | ucht n-osnæ [...]
| [La] | | [M] | | Y 1276 | Ucht n-osnae .i. ucht osmenta .i. smuaineth smuaines .i. scrudan scrudas in file a n-aircetal. col. 87 in baile didiu inditscruta, is dó is nomen ucht n-ossnæ.
| [Loman] | |