Text B · Early Irish Glossaries Database

Version B = Leabhar Breac (Dublin, Royal Irish Academy, MS 23 P 16), pp. 263–72.

Ref	Text	Print ref	MS
B.604	Sobraighit .i. a sobrio.	40.2	p. 271b	concord.
B.605	Subaig a sobrietate.	40.3	p. 271b	concord.
B.606	Seno, id est a synodo.	40.4	p. 271b	concord.
B.607	Salond .i. sál-ond. cloch ṡáil, inde est sáile.	40.5	p. 271b	concord.
B.608	Sanas .i. sain ḟiss.	40.6	p. 271b	concord.
B.609	Sroll .i. sollsi. unde apud Scoticos díu sroll .i. dies solis.	40.7	p. 271b	concord.
B.610	San .i. ríi fri grit [ED.refri gerat?]	40.8	p. 271b	concord.
B.611	Ségamlæ .i. lachtmaire. séig din .i. blicht. inde dicitur i mBrethaib nemid messtar bú fora ségamlæ .i. aralachtmaire.	40.9-11	p. 271b	concord.
B.612	Sméroit .i. smér teine ⁊ fuait (foil) fuigell .i. fuigell teine.	40.12-14	p. 271b	concord.
B.613	Sirem .i. iarsinní ṡiress o luc do luc in capite et in toto corpore.	40.13-14	p. 271b	concord.
B.614	Searr .i. a serra.	40.15	p. 271b	concord.
B.615	Snuad .i. folt.	40.16	p. 271b	concord.
B.616	Secc onní is siccus.	40.17	p. 271b	concord.
B.617	Secnab .i. secundab id est secundus abbas uel secundus abbati. uel secnab sequens abbatem.	40.18-19	p. 271b	concord.
B.618	Secht quasi sept ab eo quod est septem.	40.20	p. 271b	concord.
B.619	Se ab eo quod est sex. Sea ab eo quod est	40.21	p. 271b	concord.
B.620	Snad .i. folt. (MARGSnuadh)	40.22	p. 271b	concord.
B.621	Spongc id est a spongia.	40.23	p. 271b	concord.
B.622	Sabaltair .i. sepultur. id est a sepultura .i. relicc duinebaith .i. magh mor anádnactís génti.	40.24-5	p. 271b	concord.
B.623	Seist .i. nomen do mhedon læi .i. quasi sext a sexta hora.	40.26	p. 271b	concord.
B.624	Spirut ab eo quod est spiritus.	40.27	p. 271b	concord.
B.625	Spiracul ab eo quod est spiraculum.	40.28	p. 271b	concord.
B.626	Screpul quasi scripul. ab eo quod est scripulus.	40.29-30	p. 271b	concord.
B.627	Snáthad .i. snáthṡét. sét snáith. tóll snathaite.	40.31	p. 271b	concord.
B.628	Saim .i. cach córait cid iter dadhuine cid iter di eoch cid iter dídham cid iter bu bess.	40.32-3	p. 271b	concord.
B.629	Simin .i. séim a hinne.	40.34	p. 271b	concord.
B.630	Sceng .i. iumdha. unde est imsceng .i. [ED.both becc] imatimchella iumdha. inde dicitur ferr imscing ádbai.	40.35-6	p. 271b	concord.
B.631	Sacart .i. sacerd ab eo quod est sacerdós. ł sacart .i. súithe acca aord.	40.37-8	p. 271b	concord.
B.632	Sorb .i. locht quasi sord id est a sordido.	40.39	p. 271b	concord.
B.633	Slábhradh .i. slab aríadh (MARGslabhar-iadh) .i. iadhad cumang .i. slabar cach cumang. esslabar cach fairsing.	40.40-1	p. 271b	concord.
B.634	Sámrad .i. sam quasi hebraice sol quasi latine. unde dicitur Samson sol eorum. samrad din .i. riad rithes grian. is and is mou doaitne a sollsi ⁊ a hairde.	40.42-4	p. 271b	concord.
B.635	Salt ab eo quod est saltus .i. léimm.	40.45	p. 271b	concord.
B.636	Sean .i. senex.	41.1	p. 271b	concord.
B.637	Seindser .i. senex ⁊ fer.	41.2	p. 271b	concord.
B.638	Salcuait .i. salchóit .i. cóit caill isin combrecc. salcuait din .i. caill mor diṡailig bí and.	41.3-4	p. 271b	concord.
B.639	Sadb .i. soádb. soádba.	41.5	p. 271b	concord.
B.640	Sine id est quasi sine	41.6	p. 271b	concord.
B.641	Serb .i. ingen Scath druad do Connachtaib. isí roṡáid feda Atha Luain .i. Brón ⁊ Dub (7) dur ⁊ díbeoil intan rodáile,na teora dála for Cormac Conlongas mac Conchobair oc Áth Luain.	41.7-10	p. 271b	concord.
B.642	Sin .i. cach cruind unde sín maic Máin .i. epistil boi ima brágait fri forgeall fírinde .i. intan ba fír atberead ba fairsig dia bragait. intan ba gó ba cumac.	41.11-13	p. 271b	concord.
B.643	Ség .i. oss allaidh. inde dicitur séghuinech .i. fer ghonas ségu .i. ossa alltai indsin.	41.14-15	p. 271b	concord.
B.644	Serrach .i. serr cach nuallach ⁊ cach nogla. inde dicitur serrech leam .i. ogla leam. Serrech din .i. ser-ech. iar serid a mathar bís oc geilt.	41.16-18	p. 271b	concord.
B.645	Scuit .i. a Scota. ingen Foraind ríg Egipte.	41.19	p. 271b	concord.
B.646	Sáth .i. biad. inde dicitur saithech.	41.20	p. 271b	concord.
B.647	Sanb .i. mac Augaine. inde dicitur Mag Sainb.	41.21	p. 271b	concord.
B.648	Seng .i. cach ségda isin Duil ḟeda máir.	41.22	p. 271b	concord.
B.649	Sén .i. lín angabar eoin. inde dicitur senbretha ⁊ senairecht. p. 272a	41.23-4	p. 271b	concord.
B.650	Triath .i. rig .i. iarsinni tremethi…{?}	41.25	p. 272a	concord.
B.651	[ED.Ti .i. brat] .i. breo ar fuit.	41.26	p. 272a	concord.
B.652	Tort .i. bairgen .i. nomen de [ED.sono factum est.] inde dicitur tortine .i. bairgeni.	41.27-8	p. 272a	concord.
B.653	Toisc .i. uoluntas hominis .i. inní is laind laduine. unde atber toisc dam.	41.29-30	p. 272a	concord.
B.654	Triath din trede fordingair. triath rig .i. tír ṡídaigther. triath muir .i. tir uathathar. triath torcc .i. tír soodathar. deligther tra ina remennu. triath din .i. tréith a reimm. triath muir .i. trethan a reimm. [ED.triath torc .i. tréthe a reimm].	41.31-5	p. 272a	concord.
B.655	Tinne .i. iubar bais .i. tindiged .i. cach ninde. tinde tra .i. tend eo. eo theinness .i. ṡeinmess .i. teinm ⁊ canam cach cride atachi.	41.36-8	p. 272a	concord.
B.656	Tech ab eo quod est tectum.	41.39	p. 272a	concord.
B.657	Toreicc .i. reicc thó. aisnes dognither hi toi (.i. …{?} ais).	41.40	p. 272a	concord.
B.658	Torc quasi pore .i. cendḟochrus.	41.41	p. 272a	concord.
B.659	Tarb quasi turb i. e. a tauro.	41.42	p. 272a	concord.
B.660	Tethra .i. rí Fomóire. inde dicitur isin Imacallaim .i. iter triuna Tethrach.	42.1-2	p. 272a	concord.
B.661	Treab .i. trib ab eo quod est tribus.	42.3	p. 272a	concord.
B.662	Tenlaeg .i. tene lige.	42.4	p. 272a	concord.
B.663	Teirt .i. tertia hora din.	42.5	p. 272a	concord.
B.664	Téd nomen de sono factum.	42.6	p. 272a	concord.
B.665	Temair .i. te múr. múr Téa ingine Lúgdach maic hItha .i. grec rotruaillned and. téo mora i.e. conspicio. teamúr didiu cach loch ba hurgna{?} décsiu iter mhag ⁊ tech. ut dicitur temair na duath{?} .i. grianan ł tulach. temair in tige .i. grianan.	42.7-11	p. 272a	concord.
B.666	Teim .i. cach ṅdorchai. ut dicitur teimean dorchi ł odar.	42.12	p. 272a	concord.
B.667	Tenlam .i. spréd .i. teni láma.	42.13	p. 272a	concord.
B.668	Tailm .i. tellḟuaim .i. tobéim na niall ⁊ anuarmanna.	42.14	p. 272a	concord.
B.669	Trogein .i. gein ⁊ tróg ⁊ [ED.recte .i.] turgabail na gréine ⁊ aicsin aruthin resinṅgréin isin matain.	42.15-16	p. 272a	concord.
B.670	Torb quasi turba .i. buiden ł numerus.	42.17	p. 272a	concord.
B.671	Tipra quasi topra. tipra din .i. tepersain.	42.18	p. 272a	concord.
B.672	Toth .i. cech banindsce ⁊ cech femen. quod est nomen membri mulieris.	42.19-20	p. 272a	concord.
B.673	Traæth .i. cach nechtraige ⁊ cach neotur.	42.21	p. 272a	concord.
B.674	Tuilm .i. muliebre membrum.	42.22	p. 272a	concord.
B.675	Taurgein .i. rí.	42.23	p. 272a	concord.
B.676	Tuilgein .i. tulighein .i. gein tolin. tolin ḟir quasi aicned conænaiger fri fír na screptra.	42.24-5	p. 272a	concord.
B.677	Tuirgin .i. tur gina .i. tenga. aliter tur[ED.gein] quasi gein a tuir .i. amail bís tuir már oc fulang thige ⁊ illamu esti síc issed atheag indoman cenntarach. assi tra in tuir .i. fírinde rechta aicnid. Ite a hillamu asin turid .i. ile chialla ⁊ ilchonaire imbrethemnais. tuirgin .i. rig amail atberar i nDuil Roscadaig. Nitulaid fri turigen tuiged artuli [ED.tuigedar tuli?] mára muride ⁊ araile{?}. Turagein .i. torachtghen .i. gein doracht .i. doraid aiccned in araill .i. gein infíraicned ut dicitur Fachtna mac Senchada. Furim gein torachta doreit aicned noll o Ádam conimtheit tria cach naimsir nadamra codé bratha. berid aicned enbethu da cach dúil derb desin æn con æ .i. cusin æṅduiṅe ṅdedinach bess cobruinde bráthai. Turgen .i. toæraghen .i. gein (næra .i. gein) geiness ⁊ a dí choiss roime. Tobreid din a ture .i. geinsin do chosmailius brethi .i. canaid fássach fír naicned. ⁊ roscad filed do chosc na brethe indsin achend badeoid .i. in testemon canóine. inde dicitur Niní nach cen brethemnus berair natbi iarlégind leir lerigther nach fri caṅoin caid cumustar nách fri haspuc nuasal nastaigther. conad cáid cach ræt cocanóin comuaimm.	42.26-45	p. 272a	concord.
B.678	Teist .i. a teste.	42.46	p. 272a	concord.
B.679	Tuarad .i. tuar cach tirimm ⁊ suth sín.	43.1	p. 272a	concord.
B.680	Torc nomen do cride. ut dixit Edan ingen Diancécht .i. imḟoindaim mo thuirc .i. imanimluad fil forcride.	43.2-3	p. 272a	concord.
B.681	Treḟocal .i. trifoccail bíte and .i. da ḟoccul do molad dobreith forcula animdergtha do fairce [ED.intres focul .i. focul imdergtha] ⁊ æir.	43.4-6	p. 272a	concord.
B.682	Taurthait .i. tauracdither .i. arose fri aré docuire urchar uait dourmaise secip nach ræta docuirither opund anmundæ forácind ⁊ gonta ł benta ł marta de. is dentairechtsin tra asberar taurthait ł turachur.	43.7-10	p. 272a	concord.
B.683	Tigradus .i. tig auradrus indsin.	43.11	p. 272a	concord.
B.684	Tígba .i. cach dédinach. ise tra is tirad .i. is tig auradrus intí scarus fri sin æn bádeóid.	43.12-13	p. 272a	concord.
B.685	Tugen quasi togen id est a toga. toga enim est genus uestis pretiosi. aliter tugen .i. tuigen árisdocroicnib én ḟind ⁊ illdathach dogníther in tuigen ḟiled conacriss do bráigtib coilech lae han ⁊ dia cúrrcib ho criss suas coambráigit.	43.14-18	p. 272a	concord.
B.686	Top (.i. bidg) .i. opund. inde est Nisbeir top tigradus is aite fora ciallathar taisic in opund.	43.19-20	p. 272a	concord.
B.687	Tamhlachta .i. taimhṡlechta. támh roṡelaidh na dáine isin muigsin .i. induinebad mor hitegtís na tuatha isna muigib mora combitís in ænmhaigin beo fri héc fobíth anádnacuil isna mugibsin onní natberat induinebad armád cacha huaire dib badmarb inaniaighin act níbertís do chellaib arnichumcad in tuath nobíd daranessi anádnacul et inde Tamlachta nuncupatur.	43.21-7	p. 272a	concord.
B.688	Tendál .i. tene dhál .i. dál tened. cotenid .i. cusininad inḟadaigther intendál.	43.28-9	p. 272a	concord.
B.689	Ussarb .i. bás. inde dicitur isin ámra Chonrí .i. rig rodeat do ussarb an Ulltaib .i. rodeat do Ulltaib abhás Chonri.	43.30-1	p. 272a	concord.
B.690	Udmat .i. udamnad .i. crand forsin cetra conḋamnaigter a muide a combolg indsin. p. 272b	43.32-3	p. 272a	concord.
B.691	Uidím .i. ainm don roid tria sa teit incrand bís forsin cléith intan bíther oca dúnad.	43.34-5	p. 272a	concord.
B.692	Ur .i. tréide fordingair .i. úr cetamus .i. talam ⁊ ur cech nua unde dicitur imm úr. Ur .i. cech nolc inde dicitur lan daorthæ cachnur .i. cachnolc.	43.36-8	p. 272b	concord.
B.693	Uch ab eo quod est aucha .i. aurgat feda.	43.39	p. 272b	concord.
B.694	Uball quasi aball. aball autem o burg Etaile dianit ainm Abellanium is as tucad sil na ball leo. ł uball .i. eoball .i. eo crand ⁊ ball de. ł uball .i. Eba eil .i. iarsindi roellustar Eba fair isin dimarbus.	43.40-44.2	p. 272b	concord.
B.695	Uim .i. uma.	44.3	p. 272b	concord.
B.696	Uinchi etha .i. uaite ethæ.	44.4	p. 272b	concord.
B.697	Ucht nosnæ .i. ucht osmenta .i. smuaineth smuaines .i. scrudan scrudas infile anaircetal. Inbaile din indit scruta is do is nomen ucht nossnæ	44.5-7	p. 272b	concord.

Sanas Cormaic, version B